Make your own free website on Tripod.com
compendium
glossary

TOP
Kraci pregled liste naucnika i pronalazaca
Compendium glossary sciences and prospectors

 





posjetite nas ponovo
stranica se redovno
 dopunjava sa novim
 imenima i podacima





Lista:

Aleksandro Volta (1745-1827)
Volta je napravio historijski eksperiment, fascinirano je stavljao na gomilu ploce od srebra i cinka, a izmedju njih tanke komade tkanine, namocene u slanu vodu, cime je proizvodio elektricitet. Ovaj pronalazak je fundament progresa elektriciteta nazvan, Voltina baterija.

- "Voltin stub", 1780
- prihvatni medijum elektricne energije 1800
Volt - jedinica za mjerenje napona struje. Dobila ime po italijanskom fizicaru i pronalazacu: Alesandro Volta. Ova jedinica u medjunarodnom sistemu jedinica; predstavlja onaj napon na homogenom zicanom provodniku kroz koji prolazi struja od 1 Ampera, a utrosena snaga izmedju te dvije tacke iznosi 1 Watt.

Alesandro Volta
  je 1792 napisao da Galvanijevi eksperimenti daju rezultat u proizvodnji elektriciteta i da je efekat metala na njemu samome, a ne životinjski elektricitet. 


Ampére, André Marie  (1775-1836)
Francuski fizicar, ustanovitelj elektrodinamike. iznio je predpostavku da elektricna struja jednog magnetnog polja moze pobuditi (vadicep pravilo). Dao je metodu za mjerenje jacine elektricne struje (ampermetar). Po njemu je i nazvana jedinica mjere (amper).
Amperov zakon : dve istosmjerne struje medusobno se privlace, protivno se odbijaju.


Barlov fizicar
- fizicar Barlov je 1831 godine eksperimentirao punom parom da bi pretvorio elektricnu snagu u mehanicku snagu. 


Barlow Peter (1776-1862) 
Engleski matematicar i opticar, pronasao je negativno lece (lencu) u sistemu leca, kojom se tacka na teleskopu povecava bez povecanja duzine teleskopa. Na ovaj nacin se dobija posebno uvecanje.Udaljenost od zarisne tacke i opticke srednje tacke na lenci (ili na ogledalu). Kod teleskopa vrijedi opce pravilo, ono sobom donosi da kraca razdaljina od zaricne tacke daje vecu sliku polja i vecu jacinu svjetlosti. Kod kamera zarisna tacka udaljenosti vecinom naznacava objektiv, naprimjer f (fokus) = 50mm. Sto je veca razdaljina od zarisne tacke stim se oslikava veci predmet. Normalna udaljenost zarista je grubi put jednak diagonali projektne povrsine kod fotokamera negativ i kod videokamera CCD-chip. Lenca postavljena u jedan 'camcorder' ima napr. zarisnu udaljenost od 9-12mm, lenca od 6x6-kamera 75mm i kamera za malu sliku 50mm. Veliki ugao- i telelence imaju zarisnu tacku udaljenosti koja jako odstupa od ovih standardnih vrijednosti. Takodjer ljudsko oko radi kao sistem leca (lenci). Vazne velicine kod leca su zaricna udaljenost i otvor leca, vecinom izrazen kao broj diafragme ili vrijednost diafragme. Za jedno nevjerovatno tanko lece sa polukruznom povrsinom sa precnikom (R) i (r), i prelomnim indeksom (n) vrijedi: 1/f=(n-1)/(1/r+1/R), gdje je ( r) tacka udaljenosti zarista.


Bell Alexander Graham
Rodjen u Edinburgu, 3 marta 1847, njegova majka je bila gluha te zbog toga su njegov otac i djed istrazivali nacine gluhonijemog govora i komunikacije.
Upravo ovo je bio uzrok da vec 10 marta 1876 napravi prototip telefona i izgovori prve historijske rijeci "Mr. Watson, come here. I want to see you." Ovim je Bell uhvatio utrku sa njegovim kolegama istrazivacima koji su mu visili za vratom sa manje vise istim pronalascima.


Charles Coulomb, (1736-1806)
Kulon - jedinica za mjerenje kolicine elektriciteta u Medjunarodnom sistemu jedinica; predstavlja kolicinu elektriciteta koja u 1 s prodje kroz poprecni presjek provodnika u kome jacina elektricne struje iznosi 1 amper; kulon je jednak jedinici ampersekunda (skr. As); naziv po francuskom fizicaru Sarlu Kulonu (Charles Coulomb, (1736-1806)).
Naboj jednog tijela je takodjer suma od svih prisutnih elementarnih naboja. Na makroskopskoj skali to je jedinica naboja kulon (C), koja se poistovjecuje sa 6,24.10
18 puta elementarni naboj.
- kulonov zakon 1785


Charles Wheatstone
- el.prekidac 1834


Dominique Argo
- 1820 elektro magnetizam (zeljezni stap)


Edison Thomas Alva  (1847-1934)
Thomas Alva Edison, amerikanac, roden 1847 u mjestu Milan, Ohajo (Ohio). Jos kao dijete bio je veoma zainteresiran za fiziku i kemiju. Iako je u skolu isao samo tri mjeseca mnogo je ucio od njegove majke. Vec u dvanaestoj godini poceo je da radi raznoseci novine da bi mogao finansirati njegove eksperimente. Najvise stvari koje je pronasao bile su iz kemije i fizike, ovo mu je uspjelo radeci dugo na probama. Navedimo neke: gramofon, zarulja, fluoroscentna lampa, brzi telegraf, elektricne motore i mnoge druge manje vazne izume.


Einstein Albert (Ajnstajn Albert) (1879-1955)
Njemacko-americki naucnik, profesor na univerzitetu u Cirihu (Zürich (1909-1911), u Pragu (Praha)(1911-1912) u Berlinu (1914-1933). U 1920 postao je vanredni frofesor na univerzitetu u Leidenu, oficijelno sve do 1946.
Godine 1933 nakon krace posjete Belgiji i Engleskoj naselio se u Sjedinjenim Americkim Drzavama, gdje je postao profesor u teoretskoj fiziki na institutu (Advanced Study) u Princetonu. Ajnstajn je postao narocito poznat preko njegove posebne i opce teorije o relativitetu, koja je formirala bazu za sve moderne teorije oko evolucije kosmosa (svemira). 
Njegova poznata formula je: E=mc2
- teorije relativiteta (1905)
- opca teorija o relativitetu (1916)


Gauss, Carl Friedrich
(1777-1855) Njemacki naucnik, profesor u Göttingenu. Njegov radni teren je bila matematika. Postao je poznat po njegovoj 'Disquisitiones arithmeticae' kao ustanovitelj moderne racunske teorije. Takodjer je dao njegov prilog u razvijanju diferencionalnih mjerenja i ne-euklidske mjerne nauke. Zbog njegove velike popularnosti nazivali su ga 'princ znanosti'.
(G) Gauss je jedinica jacine magnetnog polja, po njemu nazvana. magnetno polje na povrsini Zemlje iznosi oko 0,31 gauss.


Henry, Joseph (1797-1878)
Americki fizicar, profesor na Princetonu (od 1932). Njegov radni teren: elektricitet.
Konstruisao je jake magnete, otkrio je razliku u samoindukciji (1930, samo godinu prije M. Faradeya), konstruisao elektromotor (1829), telegraf (1831), otkrio da se elektricna struja na jednom odredjenom odstojanju moze indukovati (sa na pr. radio talasima). Dao je svoj udio u osnivanju U.S. Weather Bureau.
Po njemu je nazvana jedinica mjere za indukciju Henry (H), koja se dalje rasclanjuje na manje jedinice: mH, µH, nH, pH, itd.. , kod preracunavanja induktivnosti navojnica.


Hertz, Heinrich Rudolf  (1857-1894)
- Njemacki fizicar. Otkrio je elektromagnetno zracenje, cije postojanje je predvidjeno jos od Maksvela (Maxwell).
- Hertz je dokazao da se svjetlost sastoji od elektromagnetnog zracenja. Zato je po njemu i nazvana jedinica mjere za frekvenciju, herc (Hertz = Hz), jedan Hz je jednak broju periodicnih vibracija (treptaja) u sekundi.


Humphrey Davy
- 1802 pronalazi elektricno svjetlo,
- 1813 demonstrirao je jednu kruznu lampu napravljenu od stapica drvenog ugljena.


Marconi Guglielmo,
Italijan, inzinjer elektrotehnike i radio pionir. Nobelova nagrada 1909. Pronalazak: bezicna telegrafija (1895). Iselio se u Veliku Britaniju i dobio patenat za njegove pronalaske. Postavio je: Wireless Telegraph i Signal Company op (1897), kasnije preimenovane u Marconi's Wireless Telegraph Company (1900). Uspostavio je bezicnu vezu izmedu Velike Britanije i Francuske (1898), isto tako izmedju Velike Britanije i Newfoundland (Kanada).


Maxwell, James Clerk
(1831-1879) Britanski fizicar. Zaredom profesor u Aberdeenu (1856-60), Londen (1860-65) i Cambridge (1871). Osnivac kavendskog laboratorija (1874). Prvi je pokazao da se krugovi na Saturnu sastoje iz zasebnih djelica. Bio je dosta zauzet sa principima vidljivosti boja. Pokazao je da brzina molekula u nekom gasu pokazuju odredjeno cjepanje (1860, podjela brzine od Maxwella). Skupio je radove Ampera i Faradaya o elektricitetu i magnetizmu u jedan sistem, koje je on sa nekoliko matematickih jednacina i primjera opisao (Maxwellova teorema ili Maxwellovi zakoni). Ovo je rezultiralo u jednu teoriju elektromagnetnih pojava koje se pojavljuju u prostoru (n.pr. svjetlost).
Po njemu je nazvana jedinica za magnetni fluks, simbol Mx (maxwel). Poistovjecuje se sa 10-8 Webera.


Michael Faraday   (1791-1867).
Iako je svako otkriae i pronalazak jednako vazan za dalji naueni i tehnoloski razvoj, najvaznije otkrice 1831 ipak je pripisano engleskom fizicaru i kemicaru Majklu Faradeju.
Poznata “Faradeyeva celija” je rezultat od opet drugog istrazivackog projekta, za vrijeme prikazivanja jednog magnetnog polja pomocu snaznih linija na prosirenom kontu od Faradeya 1837.

Morse Samuel  (1791-1872)
- 1832 morzeov aparat (telegraf)
- 1937 usavrsio el.prekidac
-1844 opticko prenosenje znakova na traku


Ohm, Georg Simon (1787-1854) 
Njemacki fizicar. Velikim dijelom njegova zivota je ucitelj, tek u 1849 je postao profesor u Münchenu. Ovo je znacilo priznavanje njegova rada na podrucju elektriciteta.
Ohmov zakon: u jednom otporniku su kvocijent napona preko otpornika i struje kroz otpornik konstantni. 
Ova konstanta ima (ohmski) otpor. U formuli R=V/I
Omov Zakon 1926 godine

Oerstedt Hans
- 1819 elektro magnetizam

Oppenheimer J. Robert


Tesla Nikola (1856-1943)
Genije 20_tog vijeka rodjen u Smiljanu kraj Gospica 1856 umro u Njujorku (New York) 1943.godine.
Tesla, on je stvarni izumitelj radija, vakumske radio cijevi, i rentgenskog aparata. Tesla je takodjer u smjeni stoljeca udario fundamente radaru, neonskom- i TL- osvjetljenju, auto bobini, i u sustini cak i internetu kada je rekao: "ljudi ce moci da se medjusobno gledaju dok razgovaraju i razmijenjuju poruke".
Njegovi su i principi po kojima radi daljinski upravljac naseg televizora, visokofrekventna lampa i vise od dvije stotine drugih patenata. Radove ovoga giganta znanosti, medjutim, najcesce su prisvajali drugi. Zivot i djelo ovoga pokradenog i pomalo cak i kod nas zaboravljenog genija protekao je u istrazivackom radu, cestitosti, a zavrsio u siromastvu i samoci.


Van Jacobi
- (1831 otkrio da se zemlja moze upotrijebiti kao provodnik)
Godina 1831 po svemu sudeci ima vise nego jedan razlog da bude posebno obiljezena. Ako uzmemo u obzir da je gospodin Van Jacobi otkrio mogucnost da se zemlja upotrijebi kao provodnik, danas ne izgleda tako znacajno, u vrijeme kad je to otkriveno bila je prava senzacija i veoma vazno otkrice.


Weber, Wilhelm Eduard
(1804-1891) Njemacki fizicar, profesor u Göttingenu (1831-1837, smijenjen zbog politickih razloga kao jedan od gotinske sedmorke 'Göttinger Sieben'), Leipzig (1843-1849) i ponovo Göttingen.
Njegov radni teren: elektricitet. Radio je na sistemu elektricnih jedinica. Takodjer je sa Gaussom je proucavao zemljani magnetizam i specificne tezine.


Webmaster NAUKA I TEHNIKA - SCIENCE&TECHNICS
Historija elektronike - History of Electronics
Copyright by Cavkic

Any copying or reproduction without permission is strictly prohibited
Svaka vrsta reprodukcije i kopiranja bez dozvole strogo je zabranjena.
Page Construction: 07/09/1991 - Last modified: 11/09/2000